ALANYASPOR-KOCAELİSPOR MAÇI ALANYA’DA MAÇIN GÖRÜNMEYEN TARAFI

Bir futbol maçında topun bulunduğu yer, oyunun çözüldüğü yer olmayabilir. Kalabalık bir kanatta yapılan birkaç pas, sahanın öbür ucundaki tek bir oyuncuyu serbest bırakmak içindir. Santrforun geriye gelişi, kendisine pas verilmesinden çok arkasındaki savunmacıyı yerinden çıkarmaya yarayabilir. Tribün topu izlerken karşılaşmanın kaderi, topsuz oyuncuların birbirine açtığı ya da kapattığı yollarda şekillenir.

Kocaelispor’un Alanyaspor deplasmanı da böyle bir dikkatle izlenmeyi hak ediyor. Beşiktaş ve Göztepe yenilgilerinin ardından puan ihtiyacı belirginleşti. Ancak 23 Ekim Cuma akşamı saat 20.00’de Alanya Oba Stadı’nda oynanacak karşılaşmayı yalnızca bir toparlanma sınavı olarak görmek, sahadaki asıl meseleyi daraltır. Bu maç, Kocaelispor’un eksilen oyuncularıyla birlikte değişen ihtiyaçlarına nasıl cevap vereceğini de gösterecek.

Selçuk İnan’ın Alanyaspor’dan üçlü savunma beklediğini, buna karşılık dörtlü düzene de hazırlandıklarını açıklaması önemli. Yine de Göztepe karşısında üçlü savunmayla karşılaşmış olmak, aynı çözümün Alanya’da da işleyeceği anlamına gelmez. Savunmacıların sayısı aynı kalırken topu ileriye taşıma biçimi, orta saha oyuncularının yerleşimi ve hücumcuların hareketleri değişebilir. Hazırlığın karşılığı, bu farkların sahada ne kadar erken görülebildiğinde ortaya çıkacak.

Alanyaspor son maçındaki üçlü düzenini korursa, Kocaelispor’un önünde ilk olarak bir baskı tercihi belirecek. Agyei, Metehan ve Gonçalo’dan oluşabilecek hücum hattı üç stopere birden yöneldiğinde, rakibin kenar oyuncularına kimin çıkacağı sorusu doğacak. Kocaelispor beklerini öne gönderirse arkalarında alan bırakacak; bekler yerinde kalırsa Alanyaspor kenardan çıkış imkânı bulabilecek.

Dolayısıyla baskının başarısı, öndeki üç oyuncunun ne kadar koştuğuyla ölçülemez. Arkalarındaki orta sahanın ve savunmanın aynı anda ne yaptığı belirleyici olacak. Hücumcular rakip kaleye yaklaşırken savunma kendi ceza sahasının önünde beklerse, Alanyaspor’un tek bir isabetli pasla geniş bir alana çıkması mümkün.

Bu nedenle rakibi belirli bir tarafa yönlendiren baskı daha işlevli olabilir. Santrfor merkezdeki pas yolunu kapatırken topun kenardaki stopere gitmesine izin verilebilir. Kanat oyuncusunun baskısı o pasla birlikte başlar; yakındaki orta saha oyuncusu da içeriye dönüşü kapatır. Böylece rakip yalnızca bir futbolcuyla değil, daralan seçeneklerle karşılaşır. Bunun şartı, diğer kanattaki oyuncunun da merkeze yaklaşmasıdır. Uzakta kalan bir oyuncu, bütün baskının aşılabileceği çıkış kapısını açık bırakabilir.

Bu hesabın bir de Pereira tarafından okunuşu var. Alanyaspor, Kocaelispor’u öne çekip ilk baskının arkasına pas ulaştırmayı hedeflerse, ev sahibinin kendi yarı alanındaki pasları yanıltıcı bir sakinlik yaratabilir. Yeşil-siyahlılar açısından her geri pası hücum daveti saymak bu yüzden riskli. Asıl fırsat, rakibin kötü kontrolünde, yüzünü kendi kalesine dönmek zorunda kaldığında veya pas seçenekleri azaldığında doğabilir.

Top Kocaelispor’a geçtiğinde ise karşılaşmanın başka bir sorusu başlayacak: Petković’in yokluğunda hücumun bağlantısını kim kuracak?

Bu eksikliğin etkisi, ceza sahasındaki bitiricilikle sınırlı düşünülemez. Santrforun ayağına gelen topu saklayıp arkadaşlarına yerleşme zamanı kazandırdığı hücumlarda, orta saha da ileriye çıkabilir. Bu bağlantı kurulamadığında ise takımın boyu uzar; savunmadan gönderilen pas, ileride kısa bir mücadeleden sonra yeniden rakibe döner.

Agyei’nin görev alması halinde hücumun onun koşularıyla uyumlu kurulması gerekecek. Sürekli sırtı kaleye dönük top beklemesi yerine, zaman zaman kenardaki stoperle kanat oyuncusu arasına hareketlenmesi rakibe karar verdirebilir. Stoper onunla giderse merkezde yer açılır; yerinde kalırsa Agyei pas alabilecek bir mesafe kazanır. Ancak bu hareketin değerini, açılan yere yaklaşan takım arkadaşı belirler.

Berkan’ın ileriye çıkışları burada önem kazanabilir. Santrfora atılan pasın yeniden geriye bırakılması ve Berkan’ın bekletmeden başka bir koşuya oynaması, savunmayı iki ayrı karara zorlayabilir. İlk pası karşılamak için öne çıkan oyuncu, ikinci pasla arkasına dönmek zorunda kalır. Yerleşmiş bir savunmayı çözmek için gereken hız, bazen uzun bir deparın değil, arka arkaya doğru verilen iki pasın içindedir.

Elbette Berkan’ın her hücumda ceza sahasına yaklaşmasının bir bedeli var. Show ve Susoho’nun görev alacağı bir orta sahada, bu çıkışların gerisindeki paylaşım net olmalı. İkisi de topa yaklaşırsa uzak tarafta boşluk doğabilir; ikisi de geride kalırsa hücumdaki bağlantı zayıflayabilir. Üç oyuncunun birbirine göre konumu, tek tek performansları kadar önem taşıyacak.

Kocaelispor’un hücumda genişliği nasıl sağlayacağı da bu paylaşımı etkileyecek. Kanat oyuncusu çizgide kalırsa bekin aynı koridora çıkması her zaman üstünlük getirmez. Bazen iki futbolcu aynı savunmacının kontrol edebildiği dar bir alanda buluşur. Oysa biri içeriye yaklaşırken diğerinin çizgiyi kullanması, rakibin kimi takip edeceğine karar vermesini güçleştirir. Üçlü savunmaya karşı amaç, sürekli kalabalık bölgeye oyuncu eklemekten çok, savunmacıları alıştıkları mesafelerden uzaklaştırmak olmalı.

Maglica’nın dönüş ihtimali bu yüzden yalnızca savunma direnci açısından ele alınmamalı. Sağlık ve fiziksel durumu uygun bulunup görev alırsa, geriden çıkıştaki pas tercihleri de önem kazanacak. Savunmadan orta sahaya zamanında ulaşan bir top, hücum oyuncusuna dönme fırsatı verir. Aynı pas geciktiğinde rakip yaklaşır; oyuncu topu yeniden geriye göndermek zorunda kalır. Tribünden isteksizlik gibi görünen bazı hücumların başlangıcında, aslında gecikmiş bir pas vardır.

Maçın ilerleyen bölümünde iki teknik adamın müdahaleleri de bu ilişkiler üzerinden anlam kazanacak. Kocaelispor topu ileri taşıyabildiği halde ceza sahasında eksik kalıyorsa hücumcu eklemek düşünülebilir. Fakat sorun orta sahayla ileri uç arasındaki bağlantıdaysa, ikinci santrfor beklenen etkiyi yaratmayabilir. Aynı şekilde Pereira’nın orta sahaya ekleyeceği bir oyuncu, yalnızca savunma tedbiri olmayabilir; topu daha rahat kullanarak Kocaelispor’un baskısını azaltma girişimine de dönüşebilir.

Alanya’da skor kadar, skoru hazırlayan bu tercihler de anlatılmaya değer. Kocaelispor rakibin hangi oyuncusunu serbest bırakmayı göze alacak, kimi topla buluşturmamaya çalışacak? Hücumda bir futbolcu yerini terk ettiğinde o alanı kim kullanacak? Kenardan yapılan değişiklik, gerçekten aksayan bölgeyi onaracak mı?

Bu soruların cevabı, maç sonunda topa sahip olma oranının yanında yazmayacak. Fakat o oranın neden galibiyete dönüştüğünü ya da neden sonuç vermediğini büyük ölçüde onlar açıklayacak.

Kocaelispor’un Alanya’da aradığı çıkış, birbirini tamamlayan hareketlerin çoğalmasına bağlı. Pası atanla koşuyu yapanın, baskıya çıkanla arkasını kapatanın aynı oyunu görebilmesine… Üç puan ihtiyacı herkese malum. O ihtiyacı karşılayacak futbol, tam da bu ayrıntılarda kurulacak.