BİR ZAMANLAR DÜĞÜN VARDI… BİR ZAMANLAR DÜĞÜN VARDI…

Antik Anadolu’dan günümüze düğünlerin değişen hikâyesiİnsanlık tarihi boyunca değişmeyen birkaç gelenek vardır. Doğum, ölüm ve evlilik… Bunların içinde belki de en renkli olanı düğünlerdir. Çünkü düğünler, yalnızca iki insanın hayatını birleştiren bir tören değil; aynı zamanda toplumların kültürünü, inancını ve dayanışmasını yansıtan aynalardır.

Düğünlerin tarihi, yazılı tarihten bile eskidir.

Mezopotamya’da evlilik, iki insanın değil; iki ailenin, hatta bazen iki kabilenin kurduğu bir ittifak olarak görülürdü. Düğün sofraları, sadece kutlama için değil, barış ve güveni pekiştirmek için kurulurdu.

Anadolu’nun kadim uygarlıkları da evliliğe büyük anlam yüklemişti. Hititlerde evlilik, devletin hukuk düzeni içinde yer alan önemli bir kurumdu. Gelin, yeni yuvasına bereketi temsil eden buğday ve ekmekle uğurlanırdı. Frigler ve Lidyalılar düğünleri müzik, dans ve bereket törenleriyle kutlar, yeni kurulan yuvanın bolluk içinde yaşaması için dualar ederdi.

Antik Yunan’da gelin alayları meşaleler eşliğinde ilerlerdi. Meşale yalnızca yolu aydınlatmaz, yeni yuvanın umutla dolmasını simgelerdi. Roma’da ise evlilik, sadece aileye değil, topluma karşı da üstlenilen bir sorumluluk olarak kabul edilirdi.

Selçuklu’da ve Osmanlı’da düğünler günlerce sürerdi. Davetiyeler bugünkü kadar önemli değildi. Mahallede bir evde düğün varsa, o sevinç bütün sokağın sevinci sayılırdı. Davetsiz gelen misafir bile yadırganmaz, “bereketiyle geldi” denilirdi. Çünkü düğünler, paylaşmanın en güzel adlarından biriydi.

Aradan binlerce yıl geçti.

Şehirler büyüdü.

Hayat hızlandı.

Teknoloji değişti.

Ama değişmemesi gereken tek bir şey vardı; insanların aynı sofrada, aynı sevinci paylaşabilmesi.

Ne yazık ki bugün tam da bunu kaybetmeye başladığımızı hissediyoruz.

Eskiden bir düğün davetiyesi heyecan uyandırırdı. İnsanlar ne giyeceğini değil, dostlarıyla ne kadar güzel vakit geçireceğini düşünürdü. Şimdi ise davetiyeye bakan birçok kişinin aklına önce başka sorular geliyor.

“Ne takacağız?”

“Aynı gün başka kaç düğün var?”

“Hangisine yetişebiliriz?”

Aslında bu sorular, değişen düğün kültürümüzün en kısa özetidir.

Nüfus arttı.

Şehirler genişledi.

Aileler büyüdü.

Dost çevreleri çoğaldı.

Özellikle yaz aylarında aynı gün içerisinde üç, dört hatta beş farklı düğün daveti almak artık sıradan bir durum hâline geldi.

Sonuçta insanlar istemeden seçim yapmak zorunda kalıyor.

Bir düğüne gidiliyor.

Gelin ve damat tebrik ediliyor.

Takı takılıyor.

Bir fotoğraf çekiliyor.

Ardından saate bakılıp diğer düğüne yetişmek için aceleyle salondan ayrılınıyor.

Bazen ikram edilen yemeğin tadına bile bakılamıyor.

Bazen yıllardır görüşülmeyen dostlarla iki cümle konuşmaya fırsat bulunamıyor.

Düğünler, birlikte geçirilen uzun akşamlardan çok, kısa ziyaretlere dönüşüyor.

Belki de en çok kalabalık aileler yoruluyor.

Anne bir düğüne gidiyor.

Baba başka bir düğüne…

Çocuklar üçüncü bir davete…

Kardeşler farklı salonlara dağılıyor.

Aynı aile, aynı akşam farklı mutlulukların peşinde koşarken, aslında hiçbir düğünü tam anlamıyla yaşayamaz hâle geliyor.

Oysa düğün, uğranıp çıkılacak bir adres değildir.

Düğün, birlikte gülmenin, aynı sofrada oturmanın, eski dostlarla hasret gidermenin adıdır.

Bir başka değişim ise gösteriş kültüründe yaşanıyor.

Salonlar büyüdü.

Işıklar çoğaldı.

Drone çekimleri yapılıyor.

Sosyal medya için özel sahneler hazırlanıyor.

Elbette bunların hiçbiri yanlış değildir.

İnsan hayatının en mutlu günlerinden birini güzel hatırlamak istemesi son derece doğaldır.

Ancak gösteriş, samimiyetin önüne geçtiğinde düğünlerin ruhu da yavaş yavaş değişiyor.

Çünkü insanlar yıllar sonra salonun tavanındaki avizeleri hatırlamaz.

Pastanın kaç katlı olduğunu da…

Ama kapıda içten bir tebessümle karşılanmayı unutmaz.

Eski bir dostla edilen sıcak sohbeti unutmaz.

Bir büyüğün ettiği hayır duasını unutmaz.

Asıl zenginlik, gösterilen ihtişamda değil; paylaşılan samimiyettedir.

Belki de artık düğünleri yeniden düşünmenin zamanı gelmiştir.

Belediyeler, sivil toplum kuruluşları ve ilgili kurumlar özellikle yaz aylarında düğün takvimlerini daha planlı hâle getirebilir. Aynı gün ve aynı saatlerde onlarca düğün yapılması yerine, daha dengeli bir planlama hem aileleri rahatlatır hem de insanların düğünlerde gerçekten vakit geçirmesine imkân sağlar.

Belki de düğünlerimizi biraz daha sade, biraz daha paylaşım odaklı tasarlamayı konuşmalıyız.

Çünkü mutluluğun büyüklüğü, davetli sayısıyla ölçülmez.

Samimiyetin büyüklüğüyle ölçülür.

İnsanlık binlerce yıldır düğün yapıyor.

Mekânlar değişti.

Kıyafetler değişti.

Müzikler değişti.

Fotoğraf makineleri telefonlara, albümler dijital ekranlara dönüştü.

Ama binlerce yıldır değişmeyen bir gerçek var.

İnsan, sevincini paylaşabildiği kadar mutlu olur.

Belki de bugün yeniden hatırlamamız gereken şey budur.

Düğünler, yalnızca iki insanın nikâhı değildir.

Bir toplumun birbirine ne kadar yakın olduğunun da göstergesidir.

Eğer düğünlerden koşuşturmayı, hesapları ve gösterişi çıkarıp; yerine yeniden muhabbeti, paylaşmayı ve birlikte geçirilen zamanı koyabilirsek, yalnızca düğünlerimizi değil, toplumsal bağlarımızı da güçlendirmiş oluruz.

Çünkü bir zamanlar düğün vardı…

Ve insanlar oraya sadece davetli olarak değil, misafir olarak giderdi. Misafir ise hediyesinden önce gönlünü götürürdü. Belki de düğünlerin yeniden en çok ihtiyaç duyduğu şey, tam da budur.

Yazarın tüm yazıları