Ruhan Odabaş

ruhanodabas@objektifkocaeli.com

Yazarın tüm yazıları

PLATON’DAN GÜNÜMÜZE PLATON’DAN GÜNÜMÜZE

Platon ya da Eflatun MÖ 427 - MÖ 347 yılları arasında yaşamış, antik klasik Yunan filozofu, matematikçi ve batı dünyasındaki ilk yüksek öğretim kurumu olan Atina Akademisi’nin kurucusu olan kişidir. Bu akademi aynı zamandan günümüzdeki modern üniversite oluşumunun başlangıcı olarak da kabul edilir. Platon, akıl hocası Sokrates ve öğrencisi Aristoteles ile birlikte bilim ve Batı felsefesinin temellerini de atmıştı.  

Platon'a göre yaşamda dört ana erdem vardı. Onları şöyle sıralamıştı Platon;

Bilgelik; yöneten kesimlerin erdemidir…

Cesaret ve yiğitlik; koruyucu kesimin erdemidir…

Ölçülülük; üreten kesimlerin erdemidir…

Adalet; bütün sınıflarla ilgili bir erdemdir…

Kendince bu dört ana erdemi ortaya koyan Platon’un demokrasiye bakışını bilmek ister misiniz?

Demokrasiye karşıydı Platon. O’na göre demokratik rejim halkı aydınlatmaktan çok, halka yaltaklanan bir rejimdi ve demokrasinin muhtemel sonucu tiranlıktı. Toplumda daha bilgili, daha yetenekli olan insanların böyle olmayanları yönetmesi gerekmekteydi. 

İlginç değil mi?

Bir ilginç yaklaşımı da “adalet” ve “devlet” kavramlarında vardı ve;

“Adalet ile devlet özdeştir. Devlete yararı olan şey "adaletli", zararı olan şeyse "adalete aykırı"dır.” diyordu.

Bu denli bilge bir kişinin, günümüzdeki kimi anlayışlarla çelişir gibi görünen düşüncelerini nasıl açıklayabiliriz?

Biz yapmayalım isterseniz ve kendisinin bu konudaki açıklamalarını gözden geçirelim. Kimimize ters gibi gelecek olan o düşüncelerinde şöyle diyor Platon;

''Demokrasinin esas prensibi, halkın egemenliğidir. Ama milletin kendini yönetecekleri iyi seçebilmesi için, yetişkin ve iyi eğitim görmüş olması şarttır. Eğer bu sağlanamazsa demokrasi, otokrasiye geçebilir. Halk övülmeyi sever. Onun için, güzel sözlü demagoglar, kötü de olsalar, başa geçebilirler. Oy toplamasını bilen herkesin, devleti idare edebileceği zannedilir.”

Ne düşündünüz?

Devam etmiş Platon ve demiş ki;
“Demokrasi, bir eğitim işidir. Eğitimsiz kitlelerle demokrasiye geçilirse oligarşi olur. Devam edilirse demagoglar türer. Demagoglardan da diktatörler çıkar.''

Birileri bir zamanlar;

“Eğitimli bölgelerden yeteri kadar oy alamıyoruz” demişti de.

Platon’un düşüncelerini nasıl buldunuz?..

*Dün için bir özür: Dünkü yazımda tuşların azizliğine uğramış, İstiklal Marşı’nın kabul tarihini 1921 yerine 1021 yazmışım, okurlarımdan özür diliyorum.

Yorum yaz

Yorumu gönder

UYARI: Bu içeriğe yorum yazarak Topluluk Kuralları'nı kabul etmiş bulunuyor ve bu alana yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.