YAŞANMIŞ HİKÂYELER TİTANİK’TE GERİ DÖNEN ADAM

“Bazı insanlar hayatlarını kurtarır. Bazıları ise başkalarının hayatını kurtarmak için geri döner. Tarih, en çok ikinci grubu hatırlar.”

15 Nisan 1912 gecesi… Kuzey Atlas Okyanusu alışılmadık kadar sakindi. Gökyüzü yıldızlarla doluydu. Deniz adeta bir ayna gibiydi. Dünyanın en büyük yolcu gemisi Titanik, gururla yoluna devam ediyordu. Ona “Batmaz.” diyorlardı. İnsanlık, teknolojiye güveninin zirvesindeydi. Kimse birkaç saat sonra tarihin en büyük deniz facialarından birinin yaşanacağını bilmiyordu.

Gece yarısını biraz geçmişti. Hafif bir sarsıntı oldu. Ardından derin bir sessizlik… Titanik, dev bir buz dağına çarpmıştı. İlk dakikalarda yolcuların çoğu tehlikenin farkında değildi. Orkestra çalmayı sürdürüyordu. Salonda sohbet edenler vardı. Ama geminin alt katlarında buz gibi su sessizce yükseliyordu. Çok geçmeden gerçek anlaşıldı. Güvertede koşuşturmalar başladı. Çocuk sesleri, yardım çığlıkları, dualar ve umut dolu bakışlar birbirine karıştı. Herkes aynı soruyu düşünüyordu: “Acaba bana da yer kalacak mı?”

Cankurtaran filikaları birer birer denize indirildi. Korku, insanların omuzlarına çökmüştü. Bazı filikalar yarı dolu hâlde uzaklaştı. Çünkü kimse geri dönmeye cesaret edemiyordu. Aynı endişe herkesi esir almıştı. “Ya sudakiler filikaya yüklenirse? Ya hepimiz batarsak?”

Saatler ilerledi. Titanik, karanlığın içinde yavaş yavaş kayboldu. Sonra tarifsiz bir sessizlik çöktü. Az önce yüzlerce insanın yardım çığlıklarıyla yankılanan okyanus, şimdi buz gibi suyun üzerinde yaşam mücadelesi veren insanların giderek zayıflayan seslerini taşıyordu. O geceyi yaşayanlar, o sessizliği ömürleri boyunca unutamadıklarını anlattılar.

İşte tam o anda filikalardan birinde bulunan Harold Lowe etrafındakilere baktı. O da korkuyordu. Ama cesaret, korkmamak değildi. Korkusuna rağmen doğru olanı yapabilmekti. Kürekçilere döndü ve sadece iki kelime söyledi:

“Geri dönüyoruz.”

Belki de o gece söylenen en değerli iki kelime buydu.

Filika yeniden karanlığa yöneldi. Her kürek darbesi ölüme biraz daha yaklaşmaktı. Ama aynı zamanda yaşama da… Buz gibi suyun içinden uzanan eller birer birer filikaya çekildi. Titreyen bedenler yeniden nefes aldı. Kurtarılanların sayısı çok değildi. Ama bazen tek bir insanı kurtarmak, bir annenin evladını, bir çocuğun babasını, bir ailenin geleceğini kurtarmaktır.

Aradan yüz yılı aşkın zaman geçti. Titanik hakkında yüzlerce kitap yazıldı. Filmleri çekildi. Geminin büyüklüğü, lüksü ve batış nedeni yıllarca konuşuldu. Ama bütün bunların arasında unutulmayan isimlerden biri, filikasını güvenliğe değil, çaresiz insanların olduğu yere çeviren Harold Lowe oldu. Çünkü bazı insanlar büyük sözler söyledikleri için değil, doğru zamanda doğru kararı verdikleri için tarihe geçer.

Bizler belki hiçbir zaman buz gibi bir okyanusta kürek çekmeyeceğiz. Ama hayat, her gün önümüze başka türlü Titanikler çıkarıyor. Düşen bir komşu… Umudunu kaybetmiş bir genç… Hastane koridorunda yalnız bekleyen bir baba… Sessizce yardım bekleyen yaşlı bir insan… Kimsenin fark etmediği bir çocuk…

Çoğu zaman yolumuza devam etmek kolaydır. “Birileri ilgilenir.” demek daha da kolaydır. Asıl zor olan durmaktır. Geri dönmektir. Bir omuza dokunmaktır. Bir el uzatmaktır. Çünkü vicdan, insanı en güvenli yola değil, en gerekli yere götürür.

Belki de bu yüzden tarih, Titanik’in büyüklüğünü değil; o gece filikasını geri çeviren adamın küçücük ama insanlığa sığmayacak kadar büyük kararını hatırlıyor.

Şimdi kendimize sessizce şu soruyu soralım:

Hayatın telaşı içinde biz kaç kez yolumuza devam ettik?

Ve kaç kez, sadece bir insanın umudu olabilmek için geri döndük?

Belki de insanın gerçek büyüklüğü, vardığı limanlarda değil; geri dönmeye cesaret ettiği anlarda saklıdır.

Yazarın tüm yazıları