KOCAELİ BÜYÜDÜ… PEKİ HAYAT KOLAYLAŞTI MI?

Sabah saat 07.45…D-100 Karayolu’nda araçlar adım adım ilerliyor. Körfez’de bir yük gemisi limana yanaşıyor. Gebze’de fabrikaların vardiya sirenleri çalıyor. İzmit Garı’ndan bir tren sessizce hareket ediyor. TEM Otoyolu’nda Anadolu’dan İstanbul’a uzanan araç konvoyu kilometrelerce uzuyor.

Şehir henüz tam uyanmadan…

Kocaeli, Türkiye için mesaiye başlamış oluyor.

Belki de Kocaeli’ni anlamanın en doğru yolu, bir haritaya bakmak değil; sabahın ilk saatlerinde yollarını izlemektir.

Çünkü bu şehirde akan yalnızca trafik değildir.

Türkiye’nin üretimi bu yollardan geçer.

İhracatı bu yollardan geçer.

Hayalleri bu yollardan geçer.

Ve her sabah, milyonlarca insanın emeği bu yolların üzerinde birbirine karışır.

Sabah saat sekiz…

İzmit’in en işlek kavşaklarından birinde kırmızı ışık yanıyor. Direksiyon başında genç bir mühendis… Yan şeritte fabrikaya yetişmeye çalışan bir işçi… Bir okul servisi… Bir ambulans… Limana yük taşıyan kamyonlar… İşe yetişmeye çalışan yüzlerce insan…

Kimse birbirini tanımıyor.

Ama hepsinin ortak bir duygusu var.

Yetişme telaşı…

Aslında bekleyen yalnızca araçlar değil.

Hayatın kendisi.

Kocaeli, tarih boyunca bir geçiş şehriydi. Roma orduları da bu topraklardan geçti, Osmanlı kervanları da… Cumhuriyet’in ilk trenleri de aynı coğrafyada düdük çaldı. Çünkü bu şehir, yüzyıllardır yalnızca insanların değil, medeniyetlerin de birbirine ulaştığı bir kavşak oldu.

1993 yılında büyükşehir statüsünü kazanan Kocaeli, yeni bir döneme girdi. Ardından sanayi büyüdü. Organize sanayi bölgeleri genişledi. Limanlar çoğaldı. Üniversiteler açıldı. Yeni yerleşim alanları oluştu. Şehir, yalnızca nüfus olarak değil; ekonomik gücüyle de Türkiye’nin en önemli merkezlerinden biri hâline geldi.

Bugün Kocaeli, yaklaşık iki milyon insanın yaşadığı bir şehir olmanın çok ötesindedir.

Türkiye’nin otomotiv üretiminin önemli bir bölümü burada gerçekleşiyor.

Kimya sanayisinin kalbi burada atıyor.

Limanlarıyla dış ticaretin en önemli kapılarından biri yine burada bulunuyor.

İstanbul ile Anadolu arasındaki en yoğun ulaşım koridoru bu şehirden geçiyor.

Kısacası…

Kocaeli’nin yollarında sadece Kocaelililer yok.

Türkiye var.

İşte tam da bu yüzden mesele yalnızca trafik değildir.

Mesele, büyümenin hızıdır.

Şehir büyüdü.

Nüfus arttı.

Araç sayısı katlandı.

Yollar genişledi.

Köprüler yapıldı.

Yeni kavşaklar açıldı.

Ama bütün bunlara rağmen trafik de büyüdü.

Çünkü şehircilik üzerine yapılan araştırmalar ilginç bir gerçeği ortaya koyuyor.

Bir şehre sadece yeni yollar yapmak, çoğu zaman sorunu kalıcı olarak çözmüyor. Yol genişledikçe daha fazla araç yola çıkıyor. Yeni yerleşimler oluşuyor. Yeni iş alanları açılıyor. Ve bir süre sonra genişletilen yollar yeniden doluyor.

Aslında büyüyen sadece trafik değil…

Hayatın kendisi.

Eskiden insanlar evden çıkarken saate bakardı.

Bugün telefondaki trafik uygulamasına bakıyor.

Eskiden çocuklar okula yürüyerek giderdi.

Bugün servis saatleri trafiğe göre hesaplanıyor.

Eskiden akşam yemeği belli bir saatte yenirdi.

Bugün sofraya ilk gelen çoğu zaman yemek oluyor.

İnsanlar daha sonra geliyor.

Trafikte kaybettiğimiz her dakika, aslında ömrümüzden eksilen zamandır.

Eve geç dönen bir baba…

Okul çıkışına yetişemeyen bir anne…

Muayene saatine yetişmeye çalışan yaşlı bir hasta…

Trafik bazen yalnızca araçları değil, hayatın ritmini de durduruyor.

Elbette çözüm büyümekten vazgeçmek değildir.

Kocaeli üretmeye devam edecek.

Gelişmeye devam edecek.

Yeni raylı sistemler yapılacak.

Yeni ulaşım projeleri hayata geçirilecek.

Akıllı kavşaklar, metro hatları, banliyö bağlantıları ve deniz ulaşımı daha güçlü hâle gelecek.

Bunların hepsi gerekli.

Ama artık kendimize başka bir soru sormanın zamanı geldi.

Daha fazla asfalt mı üretmeliyiz?

Yoksa insanlara daha fazla zaman mı kazandırmalıyız?

Çünkü şehirleri büyük yapan yalnızca yüksek binalar, geniş yollar ya da görkemli köprüler değildir.

Şehirleri gerçekten büyüten, insanına nefes aldıran akıldır.

Bugün Kocaeli’nin önünde yeni bir eşik var.

Birinci eşik, büyümekti.

Bunu başardı.

Şimdi ikinci eşiğe geldi.

Daha yaşanabilir bir şehir olmak…

Çünkü bir şehrin gerçek büyüklüğü, yollarının uzunluğuyla değil; insanına ayırabildiği zamanla ölçülür.

Kocaeli, bugüne kadar Türkiye’nin yükünü taşıdı. Belki de artık biraz da insanının zamanını taşımanın yollarını aramalıdır.

Bu, bir ulaşım meselesinden çok daha fazlasıdır.

Bu, bir şehir ve insan meselesidir.

Yazarın tüm yazıları