KOCAELİSPOR 60. YAŞINDA KOCAELİSPOR 60. YAŞINDA

Bazı kulüplerin kuruluş tarihi vardır, arşivlerde yazılıdır, dosyalarda saklanır, rakamlarla ifade edilir; ama Kocaelispor’un hikâyesi böyle başlamaz, çünkü onun kuruluşu bir tarih değil, bir zorunluluğun kabul edildiği andır; 1966’da İzmit’te Baçspor’un toprak kokan sahasından, Doğanspor’un mahalle gururundan ve İzmit Gençlikspor’un gençliğinden gelen insanlar aynı masaya oturduklarında, kimse bir kulüp kurduklarını düşünmüyordu, aslında herkes aynı eksikliği hissediyordu: Bu şehir vardı ama adı yoktu, sesi yoktu, kendini anlatacak bir yüzü yoktu ve o yüzden o gün alınan karar bir birleşme kararı değil, bir şehrin kendi kimliğini inşa etme iradesiydi.

 

O masada Osman Gencal’ın yıllar önce spor için açtığı kapının hatırası, İsmail Kolaylı’nın omzuna aldığı sorumluluk, Şemsettin Başaran’ın, Bedri Güngör’ün, Ziya Taşdelen’in, Nasut Kayalı’nın ve adları bugün daha az anılan ama bu hikâyenin gerçek sahipleri olan insanların ortak kararlılığı vardı; çünkü onlar biliyordu ki tek tek güçlü olmak mümkün değildi ama birlikte yok olmamak mümkündü, ve Kocaelispor işte bu cümlenin içinden doğdu.

 

Kuruluşun en zor anı ise ne para meselesiydi ne de lig meselesi, asıl kırılma noktası renklerdi, çünkü her kulüp kendi rengini savunurken aslında kendi geçmişini, kendi mahallesini, kendi hatırasını savunuyordu ve o masada saatler süren tartışmaların ardından ortaya çıkan yeşil-siyah, bir tasarım kararı değil, bir vazgeçişin kabulüydü, yani hiç kimsenin tam olarak kazanmadığı ama herkesin birlikte var olmayı seçtiği bir karardı; bu yüzden Kocaelispor’un renkleri hiçbir zaman sadece doğayı ya da sanayiyi temsil etmedi, onlar aynı anda hem kaybedilenleri hem de kurulmak istenen geleceği taşıdı.

 

Ve sonra arma ortaya çıktı; çoğu insan için bir logo olan o şekil, aslında bu şehrin kendine çizdiği bir haritadır, çünkü yeşil ve siyah çizgiler birleşmenin izlerini taşırken, armanın içindeki mavi ton İzmit Körfezi’nin hafızasını barındırır ve en önemlisi, çoğu zaman fark edilmeden bakılan o güneş, bu kulübün en derin cümlesini kurar: sanayinin dumanıyla kararan bir gökyüzünün altında bile her sabah yeniden doğmayı seçen bir şehrin sembolü olarak orada durur; yani o arma, bir grafik değil, bir karakterdir ve şunu söyler: “Biz her şeye rağmen yeniden başlarız.”

 

Kocaelispor kurulduktan sonra yıllar boyunca sadece rakiplerle değil, görünmezlikle mücadele etti, çünkü deplasmanlarda sorulan “Kocaeli neresi?” sorusu bir merak değil, bir yok saymaydı ve bu kulüp bu soruya cevap vermeyi seçmedi, bunun yerine sahaya çıkıp o soruyu anlamsız hale getirmeyi tercih etti; yokluk içinde oynanan maçlar, tekrar tekrar giyilen formalar, aynı kramponla geçirilen sezonlar bu hikâyenin detayları değil, omurgasıydı.

 

1992 yılına gelindiğinde ise artık yalnızca bir kulüp değil, bir şehir sahaya çıkıyordu ve Süper Lig’e yükseliş sadece sportif bir başarı değil, İzmit’in kendine söylediği yeni bir cümleydi; çünkü o gün dükkânını kapatan esnaf, televizyonu açan işçi, sokakta yürüyen çocuk aslında aynı duyguyu paylaşıyordu: “Biz de bu hikâyenin içindeyiz.”

 

Ama Kocaelispor’un asıl sınavı Türkiye’de değil, Avrupa’da verildi; 1990’ların sonunda Sporting Lizbon gibi bir rakiple eşleştiğinde sahada sadece bir takım yoktu, karşı tarafta Bobby Robson gibi bir teknik adam, genç Luis Figo gibi bir yıldız vardı ama İzmit’te oynanan o maçta rakipleri asıl şaşırtan şey futbol değildi, tribündü, çünkü karşılarında organize bir seyirci değil, bütün ağırlığıyla tribüne dönüşmüş bir şehir vardı ve o yüzden yıllar sonra bile anlatılan o cümle doğdu: “Kocaeli’de takım değil, şehir oynuyor.”

 

Avrupa deplasmanından dönüşte, gecenin üçünde şehrin uyanık olması, kimsenin çağırılmadan yollara dökülmesi ve bir taraftarın “siz gidin yeter” diye bağırması, bu kulübün belki de en büyük kupasıydı, çünkü bu cümle şunu anlatıyordu: sonuçtan bağımsız bir bağlılık, başarıdan bağımsız bir aidiyet.

 

2002’de Beşiktaş’a karşı alınan 4-0’lık Türkiye Kupası zaferi ise yalnızca bir final değil, yıllarca büyüklerin arasında küçük görülen bir kulübün sahaya koyduğu en net cevaptı; ama belki de daha anlamlı olan, o kupadan sonra bile insanların bir süre sessiz kalmasıydı, çünkü bu şehir başarıya alışık değildi, mücadeleye alışkındı.

 

Ve sonra düşüş yılları geldi… ama Kocaelispor’un hikâyesini büyük yapan tam da burasıdır, çünkü birçok kulüp düşerken yalnızlaşır, Kocaelispor düşerken kalabalıklaştı; alt liglerde, küçük statlarda, zor deplasmanlarda tribünlerin dolu olması bir taraftarlık örneği değil, bir karakter göstergesiydi ve Hodri Meydan sadece tezahürat yapan bir grup değil, bu kulübün hafızasını taşıyan canlı bir organizma haline geldi.

 

Bugün 60 yıl geriye dönüp bakıldığında, ortada yalnızca bir kulüp tarihi yoktur; Osman Gencal’ın attığı bir imza, İsmail Kolaylı’nın aldığı bir sorumluluk, üç kulübün vazgeçtiği renkler, armadaki güneşin taşıdığı anlam, Avrupa’da şaşıran rakipler, gece yarısı bekleyen insanlar ve hiçbir zaman boşalmayan tribünler vardır ve bütün bunlar birleştiğinde ortaya çıkan şey bir futbol kulübü değil, bir şehrin kendi kendine söylediği en net cümledir:

 

“Biz buradayız… ve hep burada olacağız.”